Penaltı atışları nasıl yapılır ve tarihi nedir?
22 Ağustos 2026 · 6 min
Futbolda çok az an penaltı atışları kadar gerilim yaratır. Mümkün olan en dramatik sondur; bir kaleciyi kahramana dönüştürebilir ya da koca bir taraftar kitlesinin yüreğini ağzına getirebilir. Golazo Scores olarak nasıl işlediğini ve nereden geldiğini anlatıyoruz.
Penaltılara ne zaman gidilir?
Penaltı atışları yalnızca bir kazanan çıkması gereken ve normal süre sonunda berabere biten tek maçlık eleme maçlarında devreye girer. Bu durumlarda genellikle önce uzatmalar oynanır; beraberlik devam ederse penaltılara gidilir.
Bir ligde beraberlik beraberlik olarak kalır ve puanlar paylaşılır, bu yüzden penaltı atışı yoktur. Penaltılar bu nedenle kupaların, eleme turlarının ve büyük finallerin işidir: Ne olursa olsun birinin tur atlaması gereken maçlar.
Penaltı atışları nasıl işler?
Her takım beş atıcı belirler; bu oyuncular kaleden on bir metre uzaktaki penaltı noktasından rakibin atıcılarıyla sırayla vuruş yapar. Taraf başına bu beş denemede daha fazla gol atan kazanır.
Beş atıştan sonra eşitlik devam ederse 'ani ölüm' aşamasına geçilir: Takımlar birer birer atış yapar ve aynı turda biri gol atıp diğeri kaçırdığı anda maç sona erer. Bu yüzden penaltı atışları, başlangıçtaki beş vuruşun çok ötesine uzayabilir.
Nereden geliyor?
Penaltı atışları ortaya çıkmadan önce, eleme turlarında berabere biten maçlar başka bir gün tekrar oynanarak ya da uç durumlarda yazı tura atılarak çözülüyordu. Bu da futbolu şansa bırakıyordu ve kimseyi ikna etmiyordu.
Sportif ve adil bir sonuç sağlamak için penaltı atışları çözümü 1970'lerin başında benimsendi. O zamandan beri, süre artık yetmediğinde eşitliği bozmanın evrensel yöntemi hâline geldi.
On bir metreden belirlenen finaller
Penaltı atışları, Dünya Kupası finalleri ve büyük kıta turnuvalarının finalleri de dahil olmak üzere futbolun en önemli maçlarından bazılarını belirledi. Bu sonuçlar taraftarların hafızasına sonsuza dek kazındı.
Tekniğin ötesinde penaltı atışları bir zihin savaşıdır: Hem atıcının hem de kalecinin sinirleri, üzerindeki baskı ve soğukkanlılığı belirleyici olur. Bu yüzden bir penaltının yalnızca ayakla değil, kafayla da kaçırıldığı söylenir ve büyüsünün büyük bölümü de buradadır.
Canlı skorları mı arıyorsun? Canlı skorları gör.
← Tüm rehberlere dön