Beklenen gol (xG) nedir ve ne işe yarar?
22 Ağustos 2026 · 6 min
Yorumcuların ve analistlerin xG ya da beklenen gollerden söz ettiğini giderek daha sık duyuyorsun. Karmaşık bir istatistik gibi görünse de temelindeki fikir son derece sezgiseldir. Golazo Scores olarak bunu formüllere boğmadan anlatıyoruz; böylece bu veriyi bir dahaki görüşünde sana tam olarak ne söylediğini bileceksin.
xG'nin temel fikri
xG (İngilizce 'expected goals', yani beklenen goller) bir gol pozisyonunun kalitesini ölçer. Yalnızca bir şutun gole dönüşüp dönüşmediğini saymak yerine başka bir soruyu yanıtlamaya çalışır: O şutun ağlarla buluşma olasılığı neydi?
Her şuta 0 ile 1 arasında bir değer atanır. 0,1'lik bir değer, bu tür bir pozisyonun on denemede bir gole dönüştüğü anlamına gelir; 0,9 ise neredeyse her zaman ağlara gittiğini gösterir. Bir takımın maçtaki tüm şutlarının xG'sini toplarsan, pozisyonlarının kalitesine göre kaç gol atmış 'olması gerektiğini' bulursun.
Nasıl hesaplanır?
Her pozisyonun değeri, benzer durumlardaki binlerce eski şutla karşılaştırılarak hesaplanır. Kaleye olan mesafe, şutun açısı, ayakla mı yoksa kafayla mı vurulduğu ve topun şutu çekene nasıl ulaştığı gibi etkenler hesaba katılır.
Bu bir görüş değildir: Devasa miktarda tarihsel veriyle beslenen istatistiksel bir modeldir. Bu yüzden kaleciyle karşı karşıya kalınan bir pozisyonun xG'si yüksektir, dar açıdan uzaktan çekilen bir şut ise ancak birkaç ondalık ekler.
Ne işe yarar?
xG, bir maçı skor tabelasının ötesinde okumaya yardımcı olur. Bir takım 1-0 kaybedip rakibinden çok daha yüksek bir xG üretmiş olabilir: Bu, daha fazlasını hak ettiğini ve bu pozisyon seviyesini sürdürürse uzun vadede gollerin geleceğini gösterir.
Oyuncuları değerlendirmek için de kullanılır. xG'sinin öngördüğünden belirgin şekilde fazla gol atan bir forvet ya çok etkilidir ya da çok şanslıdır; çok daha az atıyorsa net fırsatları kaçırıyor olabilir. Gerçek performansı anlamak için elimizdeki araçlardan biridir.
Sınırları
xG ne bir kristal küredir ne de mutlak bir gerçek. Pozisyonların kalitesini ölçer, ancak imkânsız bir vuruştaki dehayı, anın baskısını ya da şutu çeken oyuncunun kendine özgü kalitesini ölçmez. 30 metreden atılan müthiş bir gol, bir sanat eseri olsa bile her zaman çok düşük bir xG'ye sahip olur.
En iyisi onu maçın tek fotoğrafı olarak değil, verilerden biri olarak kullanmaktır. Sahada gördüklerinle birleştirildiğinde xG analizi zenginleştirir; tek başına kullanıldığında ise yüzeysel sonuçlara götürebilir.
Canlı skorları mı arıyorsun? Canlı skorları gör.
← Tüm rehberlere dön